Brylant / Brylart
Brylant. Najszlachetniejszy minerał w najdoskonalszym szlifie. Legenda wśród kamieni szlachetnych. Diament jest najtwardszym minerałem i właśnie twardość spowodowała przypisanie mu szeregu magicznych cech i symbolicznych znaczeń. Jest symbolem niezłomności, odwagi i stałości. Dopiero w XVII wieku poznano jego najistotniejszą cechę – blask. Dzięki rozwojowi nauki i odkryciom w dziedzinie optyki, powstał matematyczny model idealnego szlifu diamentu. Ze względu na nieporównywalny blask został nazwany szlifem „brylantowym”. Istotą tego szlifu jest uzyskanie niemal pełnego odbicia światła padającego na diament niezależnie od kąta patrzenia.
To właśnie brylant stał się tematem konkursu Brylant/Brylart, zorganizowanego przez Galerię YES z okazji 10-lecia jej istnienia. Konkurs miał charakter zamknięty. Zadanie polegało na stworzeniu dzieła, w którym umieszczony będzie brylant przekazany artyście przez galerię. Decyzję jaki przedmiot powstanie, organizator pozostawił twórcom do wyboru. Nie było żadnych ograniczeń. Tu jest właśnie ukryty sens konkursu. Brylant znamy wszyscy z salonów jubilerskich. Ale jak poradzą sobie z brylantem artyści znani głównie z niekonwencjonalnego podejścia do biżuterii i materiałów?
Jury konkursu miało dokonać oceny prac pod względem formalnym i warsztatowym, w zgodzie z założeniem konkursu. Tak właśnie, warsztatowym. To pewna odmiana w konkursach sztuki złotniczej. Nie chcieliśmy powielać „estetyki legnickiej” . Zdobyliśmy się na odwagę i postanowiliśmy być inni. Uznaliśmy, że brylant na to zasługuje. Prace nadesłane na konkurs były bardzo różnorodne. Wiele było doskonałych technicznie, zdarzały się istne popisy warsztatowej wirtuozerii, lecz czasami pozbawione duszy. Nie opowiadały o niczym. Były niemal martwe… Nie miały uroku, czaru, tajemnicy. Były też prace mające w sobie zalążek dzieła sztuki, spełniające założenia formalne, ale słabsze technicznie. To najczęściej prace młodych twórców, dopiero wkraczających w świat złotnictwa.
Staraliśmy się wybrać prace na wystawę tak, by pokazać całe bogactwo form i różnorodność sposobów myślenia, jakimi posługują się artyści złotnicy. Nagrodziliśmy trzy prace, wyróżniliśmy dwie. Jest coś, co je łączy. Narracja. Prace, gdy im się dobrze przyjrzeć opowiadają o diamencie. Norbert Kotwicki formą swej pracy zwraca uwagę na strukturę krystaliczną diamentu: praca jest ośmiościanem, tak jak kryształ diamentu. Jarosław Westermark umieszcza diament w siatce mającej kształt ósemki – symbolu nieskończoności, co wiernie oddaje symbolikę tego kamienia. Kamila Rohn pokazuje, że ta sama substancja może przybierać rożną postać. Zależnie od okoliczności można stać się czystym i niepokonanym jak diament, albo zostać tylko czarnym kruchym węglem…
Dzięki nadesłanym na konkurs wielu pracom na bardzo wysokim poziomie, konkurs Brylant/Brylart stał się interesującym i wyjątkowym wydarzeniem artystycznym. Pozostaje mieć nadzieję, że Galeria YES zechce kontynuować tę formułę konkursu. Impreza cykliczna dawałaby bowiem szansę na obiektywne i szersze spojrzenie na biżuterię artystyczną i dokonania jej twórców. I jestem pewien, że w niedługim czasie stałby się najważniejszym wydarzeniem tej dziedziny sztuki w Polsce.
Dziękujemy wszystkim za udział w konkursie. Za pasję, pracę i czas poświęcony przy realizacji prac konkursowych, za chęć i odwagę podjęcia konkursowego wyzwania.
Tomek Ogrodowski
Członek jury Konkursu Brylant/Brylart
PROTOKÓŁ KOŃCOWY OBRAD JURY OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU SZTUKI ZŁOTNICZEJ
BRYLANT/BRYLART – „OPRAW BRYLANT W TALENT”, OGŁOSZONEGO PRZEZ GALERIĘ YES
JURY
Przewodniczący jury: Andrzej Boss – Artysta, projektant, wykładowca na ASP w Łodzi
Wanda Gontarska – Dyrektor Międzynarodowych Targów Złoto Srebro Czas, MCT
Anna Hryniewiecka – Zastępca dyrektora ds. programowych Centrum Kultury „Zamek” w Poznaniu
Magda Kwiatkiewicz – Założycielka Galerii YES
Tomasz Ogrodowski – Artysta, projektant
Renata Sobczak-Jaskulska – Historyk sztuki, kustosz Muzeum Sztuk Użytkowych Muzeum Narodowego w Poznaniu
Dnia 19.05.2008 roku odbyło się posiedzenie jury konkursu Brylant/Brylart.
Do konkursu zgłoszono 84 prace, 80 artystów.
Do wystawy zakwalifikowano 27 prac, 25 artystów.
Po zapoznaniu się z pracami zgłoszonymi do konkursu jury postanowiło przyznać:
Pierwszą Nagrodę:
3 kilogramy srebra – Norbertowi Kotwickiemu,
„za wielowymiarowe spojrzenie na brylant”.
Drugą Nagrodę:
2 kilogramy srebra – Jarosławowi Westermarkowi,
„za delikatność i ulotność”.
Trzecią Nagrodę:
1 kilogram srebra – Kamilli Rohn,
„za inspirujący powrót do istoty rzeczy”.
Wyróżnienia:
Zofii i Witoldowi Kozubskim, „za perfekcyjnie zrealizowaną anegdotę”,
Krzysztofowi Roszkiewiczowi, „za piękny szlif nieszlachetnego materiału”.
